In 1978 trad Gerrit Krol (1934 – 2013) met het volgende gedicht op bij poetry international in Rotterdam.
FORTUNE
Ik wacht op de thee en lees in Fortune
hoe duur de grond is in New York,
Win Nevada, in Alaska minder dan 1 cent,
bekijk de foto’s in kleuren
van Babbage en zijn analytical engine,
een computer uit 1825, de eerste,
met tandwielen en onthoudstaafjes,
en de nieuwe Chrysler die diagonaal
Wals een schuit over de bladzij staat
en de bossen van Los Angeles, van boven,
en een cirkeltje waar Kellogg boort
en, onder Scientific besproken
de logaritmische spiraal r = e ψ cotg(a)
de spiraal waarin de Melkweg draait
maar ook de wijze waarop de pitten
in een zonnebloem gerangschikt zitten
en de bochten die je met tikkertje maakt,
allemaal hetzelfde, allemaal r = e φ cotg(a),
en een chemicus die achterover zit
en nadenkt met de handen in de nek,
over de Nasa, de Navy en onder Foreign:
Holland, wat daar allemaal is te zien,
een foto van de Shell waarop,
heel in het klein, ik sta, misschien.
Het gedicht lijkt wel een beetje op een stilleven, waarop voorwerpen zijn geschilderd die tesamen een specifieke betekenis hebben, niet zelden een moraal. In het gedicht van Gerrit Krol zijn de iconen van zijn wereld op een rij gezet. Het is een opsomming met 10 x het woordje en.
Gerrit Krol studeerde wiskunde en werkte als computerprogrammeur en systeemontwerper bij o.a. de Shell en de NAM. Zijn wereld schetst hij aan de hand van de inhoud van een tijdschrift. Fortune is een Amerikaans zakentijdschrift, biedt analyses, doet verslag over de wereldwijde economie en publiceert jaarlijks een ranglijst van de grootste bedrijven in de wereld, de Fortune 500. Wat komen we in het gedicht tegen?
+ Babbige verwijst naar Charles Babbige die de eerste computer ontwikkelde, al in 1825.
+ De Chrysler, een amerikaanse slee, misschien model New Yorker pf Cordoba.
+ Kellogg ken ik alleen als producent van ontbijtgranen zoals cornflakes, maar in dit geval gaat het om het een Amerikaans petrochemisch bedrijf dat gespecialiseerd was in de constructie van aardolieraffinaarderijen en petrochemische installaties.
+ De logaritmische spiraal r = e ψ cotg(a), waarbij cotg, staat voor cotangens, e is het getal van Euler, een wiskundige constante die het grondtal is van de natuurlijke logaritme en ψ (psi) wordt gebruikt om een specifieke hoek aan te duiden in goniometrische notaties, bijvoorbeeld in de context van complexe getallen of rotaties.
+ Nasa staat voor de ruimtevaart,
+ Navo voor een militaire organisatie en
+ Shell, dat kennen we wel,
maar heel klein zou wellicht Gerrit op die luchtfoto staan, in zijn fantasie.
De moraal, tenslotte, zou kunnen zijn: hoe interessant is de complexiteit van de natuur en van onze moderne technologische wereld in zijn fundamenten en toepassingen, en hoe fortuinlijk ben je daar een onderdeeltje van te zijn en beetje trots ook.