Oude- / nieuwjaars gedichten kijken achteruit en vooruit. Het moment is er om het leven te overdenken. Verschillende stemmingen vechten met elkaar om de boventoon. Drie gedichten, achtereenvolgens van J. C. Bloem. J.J. Slauerhoff en Leonard Nolens. Bij J.C.
Bloem, naar zijn aard, wordt het moment gevierd met een heerlijk mismoedig gevoel:
De nieuwjaarsklokken luiden door de radio.
Stortregen valt. De dag is onbeschrijflijk goor.
Men is alleen gelaten en aanvaardt het zo.
Men vraagt zich zelfs niet af: waarom is ’t en waardoor ?
Tegen het leven is toch immers niets te doen;
de wereld heeft geen oorden meer om heen te gaan,
en ’t hart wordt niet, gelijk de landen, jaarlijks groen:
er is geen vlucht uit een voorgoed mislukt bestaan.
De onoverkoombare droefgeestigheid is desondanks toch een warm bad waarin ik in bitterzoete en verheven tegenzin kan zwijmelen.
De boze Nieuwjaarsboutade van J.J. Slauerhoff mag er ook wezen. Irritaties waren er en zullen er ook zijn. De loutering van het pissig zijn en (even) je kwaadheid botvieren door egoïstische slechterikken (eeuwig) een ballingsoord in te wensen. Ook met die in stilte en eenzaamheid geuite nieuwjaarswens van Slaurhoff kan ik wel meevoelen:
Nieuwjaarsboutade
Wie in deze tijd nog gedichten schrijft
En zich richten wil tot een volk dat kijft,
Tot een volk dat niets dan welvaart wil
En bewilliging van iedre modegril,
Hij is meer dan rijp voor het gekkenhuis
En de gekken vinden hem ook niet pluis,
En dus moet hij naar een ballingsoord,
Waar papier en pennen zijn behekst,
Waar de kale muur siert de bijbeltekst:
(Slechts) In den beginne was het Woord.
De gekken in het gekkenhuis zijn dus zo gek nog niet. Het ballingsoord is er om hen de mond te snoeren.
Mijn definitieve voorkeur gaat uit naar een brief in de vorm van een gedicht, geschreven door de dichter Leonard Nolens en gericht aan zijn Zoet:
Nieuwjaarsbrief
Gelukkig nieuwjaar, Zoet, en dank je voor het oude.
Mijn jaren duren lang en die van ons zijn kort.
Je kerstboom staat zijn groen nog in het rond te neuriën
Van de bossen ginder, allemaal zijn zij gekomen
Naar de Daenenstraat om ons hier toe te geuren.
Gelukkig nieuwjaar, Zoet, en dank je voor het oude.
Die dag in maart dat jij mij langzaam overkwam
Is ook vandaag mijn zon. Het sneeuwt de kamer onder
Met herinneringen die wij worden, warm en koud
Zijn wij voortaan elkaars geheugen en vergetelheid.
Ook straks gaan wij gearmd en stil dit wit in daar.
Gelukkig nieuwjaar, Zoet, en dank je voor het oude.
Net als J.C. Bloem of J.J. Slauerhoff is Leonard Nolens niet altijd blijgemoed. Geenszins is ook voor hem het leven één groot feest. Voor wie wel? Maar hij heeft in dat leven een Zoet ontmoet, jaren geleden in maart. Hij woont in Antwerpen-Berghem. De kerstboom is aangeschaft en hij bedankt zijn Zoet voor alles dat zij hem al gaf. Ze is niet alleen een troost, maar ook zo lief dat hij lief voor haar kan zijn. De toekomst met haar te delen, lang of kort, is zijn diepste en gelukbrHet gedicht staat in de bundel met de titel “En verdwijnt met mate” (1996).
De nieuwjaarswens werd gemaakt door Corneille voor het jaar 1990.