Van Tjitske Jansen (Barneveld, 1971) in 2021 de bundel Iedereen moet ergens zijn.
Daaruit het volgende gedicht:
Mijn moeder wees me op vrouwonvriendelijke reclames.
Op de vele spotjes waarin geen twijfel leek te bestaan
over het feit dat de vrouw degene was
die het huishouden deed.
Op hoe een vrouw naast een man in bed lag.
Opgemaakt en haar haar zat goed.
De lage tafel in de woonkamer had ze zelf gemaakt
net als mijn hoogslaper met bureau eronder
en de wand van latten bij de keukentafel.
Op een avond na judoles, mijn judopak nog aan
at ik hutspot tussen de net gelakte latten.
Mijn moeder zat in de bijstand.
Ze had graag een opleiding tot timmervrouw gevolgd.
Dat was niet toegestaan.
In de kippenfabriek werken, dat mocht wel.
Onder het koken
luisterde ze naar platen van Coby Schreijer.
Schrijvend of tekenend aan de keukentafel
zong ik met Coby Schreijer en mijn moeder mee.
‘Kom feministen trek ten strijde
kom feministen wees paraat
want de strijd is niet langer te vermijden
als je maar weet waar het steeds om gaat.’
Op ons raam hing een affiche
tegen verkrachtingen in het huwelijk.
Op het keukenkastje hing een poster
van Tom Selleck.
Het gedicht een anekdote en herinneringen van een pubermeisje. Als het autobiografisch is, komt ze uit Barneveld. Het speelt in de jaren 1980.
Vroeger, maar dat terzijde, had mijn vader ook kippen en als deze definitief van de leg waren, haalde hij ook wel eens nieuwe kippen uit Barneveld, Barnevelders. De oude liet hij daar achter voor de fabriek. Voor mijn vader, helemaal vanuit De Zilk, was het een uitje.
Het gedicht van Tjitske Jansen gaat slechts impliciet over vaders, meer over haar moeder en haarzelf.
De moeder weet wat wat ze niet wil en wat ze wel wil mag ze niet.
De puber weet ook wat ze niet wil, maar wat ze wel wil weet ze nog niet.
Waarom moeder feministe werd is wel duidelijk. Voor het pubermeisje is dat nog wat te vroeg. De moeder zingt feministische liedjes. De puber zingt ze mee, op zich vindt ze dat wel leuk.
Cobi Schreijer (1922-2005) was een nederlandse zangeres die in 1975 een lp uitbracht met feministische liedjes onder de titel het jaar van de vrouw. Op die lp liedjes als meisje op fabriek, abortuslied, ik ben vrouw, rebelse meid, marianne en Marietje naar de arbeidsbeurs.
De rol en het gedrag van mannen blijven impliciet. Zij stellen de normen, bepalen de regels, de dwingelanders.
Dat van die moeder is ook wel dwingend, maar dat ligt anders, want is dringend.
Waarom Tom Selleck op het keukenkastdeurtje hangt? Het is een mooie man. Ze herkent hem van de televisie.Hij is van Magnum P.I. Magnum was een Vietnam-veteraan die privé detective werd maar niet de typische macho, maar in plaats daarvan nogal onhandig en grappig. Hij zou vandaag de dag vast meegelopen hebben met Vrouwen eisen de nacht op.
De afbeelding van het tourniquet op het omslag van de bundel is van Hester Oerlemans