Van Rutger Kopland (1934 -2012) kwam ik het volgende gedicht tegen. Het staat in de bundel ‘Tot het ons loslaat’ uit 1997. Het gedicht is gebaseerd op een beroemde toespraak uit 1854 van het Indianen-opperhoofd Chief Seattle tot ‘het grote opperhoofd in Washington’ die het land van de stam wilde kopen.
HET OPPERHOOFD SPREEKT
‘Gij vraagt van mijn volk de plek waar het leeft
aan U te verkopen.
Ik begrijp het niet
wij zijn deel van de aarde en de aarde is deel
van onszelf, de bloem onze zuster, het paard onze broeder,
de lucht onze adem, het water ons bloed
wij zijn mensen en niet meer dan dit, deze plek
doet ons komen en gaan zoals een moeder dat doet, zij geeft
ons een lichaam en neemt het terug in haar schoot
wij verdwijnen zoals de nevel vlucht voor de zon
en de zon voor de nevel, maar onze doden blijven, zoals zand,
water en wind, zij hebben hun plek lief
zoals ook de plek hen liefheeft
Gij vraagt van mijn volk de plek waar het leeft
maar Gij vraagt om iets wat mijn volk niet bezit, zoals
het leven de mens niet bezit en de mens niet het leven
ik zal met mijn volk vergaderen over onze woorden tot U
voordat Gij komt om mijn volk te doden
en deze plek te verwoesten
ik begrijp het niet
maar onze woorden zullen blijven als de sterren.’
Seattle is tegenwoordig de hoofdstad van de staat Washington, in het westen van de VS. Of het opperhoofd nu precies zijn legendarische woorden heeft gezegd of niet – daarover is discussie – maakt mij niet zoveel uit.
Ik ben het hartgrondig eens met wat het opperhoofd zegt, op alle punten: over de aarde en onze plek tussen al het het andere, over waar wij vandaan komen, wat wij van de aarde krijgen en over waar wij uiteindelijk weer naar teruggaan, over bezit en over wat van niemand is en ook over de rechten van onze doden.
Het gedicht is steeds actueel nu de supermachten denken te kunnen innemen, kopen of opeisen wat ze willen. De wijsheid en bescheidenheid die in de toespraak van het opperhoofd daar tegenover worden gesteld, maakt op mij diepe indruk en maakt me stil.